Anar al contingut

Formació La Colónia

De L'Enciclopèdia, la wikipedia en valencià
Archiu:Paleogeography Gondwana - Late Cretaceous-Early Paleogene - around 85-63 Ma.jpg
Formació La Colónia
Archiu:Carnotaurus skeleton cropped.jpg
Esquelet reconstruït de Carnotaurus.

La formació La Colónia és una formació geològica en la Província de Chubut (Argentina). Els restants Del qual d'animals i dinosauris són datats del Campaniano i el Maastrichtiano. La formació La colónia consistia en una fauna de mamífers, plesiosaurios, tortugues, dinosauris, plantes, i anurs. Entre els restants més coneguts són del abelisáurido Carnotaurus. També, es varen trobar fòssils de reptils, lo que mostra que eren els més abundants. Una d'elles era 16 espècimen de la tortuga meiolaniforme Patagoniaemys, també, de la tortuga quélida Yaminuechelys aff gasparinii, la qual es coneix de 3 espècimen. Els restants de dinosauris són molt comuns, entre ells fragments metatarsianos de terópodos, una vèrtebra d'un saurópodo, un esquelet incomplet del abelisáurido Koleken,[1] osteodermos d'un anquilosaurio, i varis fragments apendiculares d'hadrosaurios. Els únics restants de plesiosaurios coneguts és d'un sol gènero Sulcusuchus.[2] Els restants de mamífers no són tan coneguts, entre ells està el nou gènero Coloniatherium.[3] També, es varen trobar plantes nelumbonáceas.[4]

Registre fòssil de vertebrats

[editar | editar còdic]
Archiu:Titanomachya gimenezi & The La Colonia Formation.jpg
Representació especulativa de l'ambient de la Formació La Colónia
Peixos de la Formació La Colónia
Gènero Espècie Procedència Posició estratigráfica Material Notes Imàgens
Metaceratodus[5] M. baibianorum Nort de Cerro Bayo 1 Un peix pulmonado ceratodóntido

Tortugues

[editar | editar còdic]
Tortugues de la Formació La Colónia
Gènero Espècie Procedència Posició estratigráfica Material Notes Imàgens
Calvarichelys[6] C. coloniensis
  • Nort de Cerro Bayo 2
  • Nivells mijos
Cràneu i mandíbula; restants postcraneanos Un quélido
Patagoniaemys P. gasparinae
  • Buitre Chic
  • rodalies al Nort de Cerro Bayo 2
  • Cerro Bosta
"fragments craneanos i varis elements postcraneanos, incloent una columna vertebral casi completa."[7] Un meiolaniforme
Archiu:Patagoniaemys.png
Yaminuechelys[8] aff.Y. gasparinii
  • Nort de Cerro Bayo 1
  • Nort de Cerro Bayo 2
  • Cerro Bosta
"Tres espècimen preservant restants postcraneanos (principalment fragments de closca)"
Y. sulcipeculiaris

Plesiosaurios

[editar | editar còdic]
Plesiosaurios de la Formació La Colónia
Gènero Espècie Procedència Posició estratigráfica Material Notes Imàgens
Chubutinectes[9] C. carmeloi Vàries vèrtebres, costelles, cintures pectoral i pèlvica parcials, ossos apendículares i gastrolitos Un elasmosáurido
Archiu:Kawanectes lafquenianum.png
Kawanectes
Archiu:Sulcusuchus erraini.png
Sulcusuchus
Elasmosauridae indet. Indeterminat
  • Nort de Cerro Bayo 1
  • Cerro Bosta
Tres espècimen que conserven vèrtebres cervicals, dorsals i cabals, costelles i gastrolitos, i tres vèrtebres sense número de colecció
Kawanectes[10] K. lafquenianum Una mandíbula incompleta, nou vèrtebres cervicals, 14 vèrtebres dorsals, tres vèrtebres sacras i cinc vèrtebres cabals, una extremitat anterior esquerra casi completa, l'húmer dret aïllat, abdós fèmurs, iliones, pubis i l'ísquion dret Un elasmosáurido
Sulcusuchus S. erraini Cerro Bosta Part del cràneu i mandíbula Un policotílido

Dinosauris

[editar | editar còdic]

Ornitisquios

[editar | editar còdic]
Ornitisquios de la Formació La Colónia
Gènero Espècie Procedència Posició estratigráfica Material Notes Imàgens
Ankylosauria indet. Indeterminat Nort de Cerro Bayo 2 Un osteodermo
Parankylosauria innominado [11][12] Innominado Múltiples espècimen, inclosos restants craneals i postcraneales, que representen gran part de l'esquelet complet[11][12] Un paranquilosaurio en estudi en un arma en la coa similar a un garrot, distinta de la de Stegouros[11][12]
Hadrosauroidea indet. Indeterminat Nort de Cerro Bayo 2 Dos vèrtebres i metatarso, fragmentarios
Hadrosauridae[12]innominado Innominado Un esquelet articulat incloent un cràneu complet[12] Un hadrosáurido en estudi relacionat a atres kritosaurinos suramericans, representant el hadrosaurio mes complet del subcontinent[12]

Saurópodos

[editar | editar còdic]
Saurópodos de la Formació La Colónia
Gènero Espècie Procedència Posició estratigráfica Material Notes Imàgens
Somphospondyli indet. Indeterminat Nort de Cerro Bayo 2 Dos vèrtebres cabals fragmentarias
Titanomachya[13] T. gimenezi Nort de Cerro Bayo 2 Esquelet postcranial parcial Un saurópodo titanosaurio saltasauroideo possiblement relacionat a Saltasaurinae[12]
Archiu:Titanomachya gimenezi.png

Terópodos

[editar | editar còdic]
Terópodos de la Formació La Colónia
Gènero Espècie Procedència Posició estratigráfica Material Notes Imàgens
Carnotaurus C. sastrei Estància de Pocho Sastre "Nearly complete skeleton and skull"[14] Un abelisáurido[15][16]
Archiu:Carnotaurus Reconstruction (2022).png
Carnotaurus
Archiu:Koleken inakayali.png
Koleken
Enantiornithes indet.[17] Indeterminat Un distal d'húmer
Koleken[18] K. inakayali Nort de Cerro Bayo 1 Un esquelet prou complet parcialment articulat Un abelisáurido
Neornithes indet.[19] Indeterminat Fragment distal de ulna Similar als Anseriformes
Theropoda indet. Indeterminat Nort de Cerro Bayo 2 Fragments de metatarsos d'un eixemplar

Fòssils de madstóidos, i possiblement bóidos, han segut trobats en l'esta formació.[20]

Serps de la Formació La Colónia
Gènero Espècie Procedència Posició estratigráfica Material Notes Imàgens
Alamitophis A. argentinus[20] vèrtebra dorsal Una serp madstóida
Eomadtsoia E. ragei[21] Una serp madstóida

Mamífers

[editar | editar còdic]

Prop de 300 espècimen de mamífers han segut trobats en la Formació La Colónia.[22]

Mamífers de la Formació La Colónia
Gènero Espècie Procedència Posició estratigráfica Material Notes Imàgens
Argentodites A. coloniensis[23] Un possible gondwanaterio o un multituberculado
Coloniatherium C. cilinskii[24] Un meridioléstido
Ferugliotherium F. windhauseni[23] Un possible gondwanaterio o un multituberculado
Reigitherium R. bunodontum[25] Un meridioléstido
Notopolytheles N. joelis[26] Un multituberculado
Anurs de la Formació La Colónia
Gènero Espècie Procedència Posició estratigráfica Material Notes Imàgens
?Calyptocephalella ?C. satan[27] maxilars
Neobatrachia indet. Indeterminats[28] MPEF-PV 10890-8 i 10891-10, premaxila tres possibles diferents espècies


Referències

[editar | editar còdic]
  1. «trobar-en-chubut-una-espècie-desconeguda-de-dinosauris Varen trobar en Chubut una espècie desconeguda de dinosauris» (en és-es). pagina12. Consultat el 2024-05-21.
  2. Gasparini & Spalletti (1990)
  3. Guillermo W. Rougier, Analía M. Forasiepi, Robert V. Hill, & Michael Novacek
  4. Maria A. Gandolfo, Ruben N. Cuneo (2004)
  5. Metaceratodus baibianorum, a new dipnoan species from the Upper Cretaceous of southern South America supported by traditional and geometric morphometric analyses” (2020). Journal of Vertebrate Paleontology 40. doi:10.1080/02724634.2020.1769640. Bibcode2020JVPal..40E9640P.
  6. A new chelid turtle (Testudines, Pleurodira) from the Cretaceous of Patagonia, Argentina” (en) . Papers in Palaeontology 11. doi:10.1002/spp2.70006. Bibcode2025PPal...11E0006O.
  7. Sterli & De la Font, 2011
  8. “New species of the long-necked chelid Yaminuechelys from the Upper Cretaceous (Campanian–Maastrichtian) of Chubut, Argentina” (2020). Cretaceous Research 106. doi:10.1016/j.cretres.2019.104197. Bibcode2020CrRes.10604197O.
  9. “A new elasmosaurid (Sauropterygia, Plesiosauria) from the upper levels of the La Colónia Formation (upper Maastrichtian), Chubut Province, Argentina” . Cretaceous Research 152. doi:10.1016/j.cretres.2023.105674. Bibcode2023CrRes.15205674O.
  10. O'Gorman, 2019
  11. 11,0 11,1 11,2 Becerra, Marcos G (November 2023). «Parankylosaurian weaponry gets even stranger: new ankylosaur remains from the La Colónia Formation (Maastrichtian-Danian) represent the most complete record in Argentina».
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 12,6 Pol, Diego (2023). «New Dinosaur Discoveries inteh La Colónia Formation: Insights Into the Clapix Cretaceous Fauna of Patagonia Before the K-PG Extinction Event».
  13. “A new titanosaur from the La Colónia Formation (Campanian-Maastrichtian), Chubut Province, Argentina” (2024). Historical Biology: An International Journal of Paleobiology 37 (4): 792–811. doi:10.1080/08912963.2024.2332997.
  14. "Table 3.1," in Weishampel et al., 2004, p.49
  15. Rauhut, 2004
  16. Leanza et al., 2004, p.72
  17. “A New Enantiornithine Bird from the Upper Cretaceous La Colónia Formation of Patagonia, Argentina” . Annals of Carnegie Museum 80 (1): 35–42. doi:10.2992/007.080.0104. Bibcode2011AnCM...80...35L.
  18. “A new abelisaurid dinosaur from the end Cretaceous of Patagonia and evolutionary rates among the Ceratosauria” . Cladistics 40 (3): 307–356. doi:10.1111/cla.12583. PMID 38771085.
  19. “A new Cretaceous bird from the Maastrichtian La Colónia Formation (Patagonia, Argentina)” (2023). Cretaceous Research 150. doi:10.1016/j.cretres.2023.105595. Bibcode2023CrRes.15005595A.
  20. 20,0 20,1 New record of snakes from the Cretaceous of Patagonia (Argentina)” (2000). Geodiversitas 22 (2): 247–253.
  21. “A new Clapix Cretaceous snake from Patagonia: Phylogeny and trends in body size evolution of madtsoiid snakes” (2019). Comptes Rendus Palevol 18 (7): 771–781. doi:10.1016/j.crpv.2019.09.003. Bibcode2019CRPal..18..771G.
  22. Rougier et al., 2009, p.225
  23. 23,0 23,1 “The phylogenetic affinities of the enigmatic mammalian clade Gondwanatheria” (2009). Journal of Mammalian Evolution 16 (1): 25–49. doi:10.1007/s10914-008-9097-3.
  24. “New mammalian remains from the Clapix Cretaceous La Colónia Formation, Patagonia, Argentina” (2009). Acta Palaeontologica Polonica 54 (2): 195–212. doi:10.4202/app.2006.0026.
  25. “New Specimens of Reigitherium bunodontum from the Clapix Cretaceous La Colónia Formation, Patagonia, Argentina and Meridiolestidan Diversity in South America” . Journal of Mammalian Evolution 28 (4): 1051–1081. doi:10.1007/s10914-021-09585-2.
  26. “First unambiguous evidence of Multituberculata from the Clapix Cretaceous of South America” (2025). Scientific Reports 15. doi:10.1038/s41598-025-25255-2.
  27. Fornari, T., Riguetti, F. J., & Muzzopappa, P. A. (2019). Anàlisis paleohistológico en maxilars d'anur (?Calyptocephalella) del Cretpacico Superior de Chubut, Argentina. Reunió de Comunicacions de l'Associació Paleontológica Argentina.
  28. Muzzopappa, P. A., & Varela, J. A. (2014). Evidence of anuran diversity in the La Colónia Formation (Upper Cretaceous), Chubut, Patagonia, Argentina. 28° Jornades Argentines de Paleontologia de Vertebrats.