Conditum
El condītum («condimentado»), també cridat en grec bizantí com konditon (κόνδιτον), o també piperatum («pimentado») va ser beguda de l'Antiga Roma a pur de vi endulzado en mel i espèciado en pebre, i a voltes també atres herbes aromàtiques. En algunes fonts històriques té una funció curativa ya que inclou plantes medicinals.
En l'antic conditum podria tindre el seu orige l'actual vi calent, popular en Europa per a ser consumit durant els nadals.
Receptes
[editar | editar còdic]Distints autors han escrit receptes sobre cóm preparar diferents variants del conditum:
Apicio
[editar | editar còdic]El gastrónomo romà Apicius descriu el conditum en el seu llibre de cuina cridat De re coquinaria (tom I.1.)
- Conditum Paradoxum, va vindre suau en pebre, mástique, fulls de llorer malabar, safrà i dátiles infusionados i carbó mineral colat.[1]
- Conditum Melizomum, va vindre en pebre i mel. Usat per al viage o pelegrinage ya que es conserva per llarc temps.[2]
Plinio Secunde
[editar | editar còdic]En la seua enciclopèdia Naturalis història, Plinius Maior inclou una definició per a esta beguda:
Aecio de Amida
[editar | editar còdic]El mege i escritor bizantí Aëtius Amidenus va redactar vàries receptes per a elaborar konditon:
- Conditum cholicis, va vindre en pebre, escamonia, llavors d'api i mel.[4]
- Conditum phlegmaticis, va vindre en yero, pebre, anís, llavors d'api i mel.[5]
- Conditum melancholicis, va vindre en polipodio, pebre, llavors d'api i mel.[6]
Oribasio de Pérgamo
[editar | editar còdic]El mege grec bizantino Oribasius va definir els següents conditum en la seua obra Collectiones Medicae:
- Conditum primum lapidibus in vesica («para càlculs vesiculares»), va vindre en mel, pebre, saxifraga, nardo, carpesio,[nota 1] mēo (μήου), gingibre, gingibre salvage, canella casia, amomo, jolivert, cálamo i genciana.[7]
- Conditum, va vindre en pebre i mel.[8]
Herófilo
[editar | editar còdic]Herbarius
[editar | editar còdic]En el llibre botànic Herbarium Apuleii Platonici d'autor anònim (malnomenat Pseudo-Apuleius) s'inclou la següent menció:
Vore també
[editar | editar còdic]- Aromatización del vi
- Retsina
- Va vindre en l'Antiga Roma
- Va vindre hipocrás
- Va vindre falerno
- Va vindre cécubo
- Vincotto
Bibliografia
[editar | editar còdic]Notes
[editar | editar còdic]- ↑ Apicii De Re Coquinaria 1.1.1: "CONDITI PARADOXI COMPOSITIO: Mellis p.XV in aeneum uas mittuntur, praemissis vini sextariis duobus, ut in coctura mellis vinum decoquas. Quod igni llent et aridis lignis calefactum, commotum ferula dum coquitur, si effervere coeperit, vini rore conpescitur, praeter quod subtracto igni in es redit. Cum perfrixerit, rursus accenditur. Hoc secunde ac tertio fiet, ac tum demum remotum a foc postridie despumatur. Tum mittis piperis uncias quattor iam triti, masticis scripulos III, folii et croci dragmae singulae, datilorum ossibus torridis quinque, isdemque dactilis va vindre mollitis, intercedente prius suffusione vini de suo modo ac numere, ut tritura lenis habeatur. His omnibus paratis supermittis vini lenis sextaria XVIII. Carbons perfecte aderunt." Mirum est Apicium quantitates dedisse in his primi libri praeceptis.
- ↑ Apicii De Re Coquinaria 1.1.2: "CONDITUM MELIZOMUM PERPETUUM QUOD SUBMINISTRATUR PER VIAM PEREGRINANTI. Piper tritum cum melle despumto in cupellam mittis conditi loco, et ad momentum quàntum sit bibendum, tantum aut mellis proferas aut vini misceas. Sigau si uas erit, nonnihil uini melizomo mittas, adiciendum propter mellis exitum solutiorem".
- ↑ Plinii Maioris Naturalis Història [1]: "apud alios nardi etiam et malobathri selibris in musti congios duos additis, qualia nunc quoque fiunt pipere et melle addito, quae alii condita, alii piperata appellant".
- ↑ Aëtii Amideni Iatrica 3.66: "Κονδίτον ξανθοχόλοιϲ. Πεπέρεωϲ 𐅻 γ ϲκαμμωνίαϲ 𐆄 α ϲελίνου ϲπέρματοϲ 𐅻 α οἴνου ξ̸ ε μέλιτοϲ ξ̸ α· προλεάναϲ τὰ εἴδη καθ’ ἑαυτὰ ἔπειτα καὶ ϲὺν τῷ μέλιτι, εἶτα τὸν οἶνον ἐπιβαλὼν ἔα ἡμέραϲ ε καὶ χρῶ"
- ↑ Aëtii Amideni Iatrica 3.67: "Κονδίτον φλεγματικοῖϲ. Λαθυρίδων 𐆄 α πεπέρεωϲ 𐆄 α ἀνίϲου ϲελίνου ϲπέρματοϲ ἀνὰ 𐆄 α οἴνου ξ̸ ε μέλιτοϲ ξ̸ α, ϲκεύαζε, ὡϲ προείρηται, καὶ χρῶ."
- ↑ Aëtii Amideni Iatrica 3.67: "Κονδίτον μελαγχολικοῖϲ. Πολυποδίου 𐆄 α πεπέρεωϲ 𐆄 α ϲελίνου ϲπέρματοϲ 𐅻 α οἴνου ξ̸ ε μέλιτοϲ ξ̸ α, ϲκεύαζε, ὡϲ προείρηται, <καὶ χρῶ>."
- ↑ Oribasii Collectiones Medicae 5.33.8: "Κονδίτον πρώτιστον ἐν κύστει λίθοις. Μέλιτος ξέστην α, οἴνου ξεστία ε, πεπέρεως 𐆄 α, σαρξιφάγου γρ. δ, ναρδοστάχυος γρ. δ, καρπησίου, ζιγγιβέρεως, μήου, ἀσάρου, κασίας, σίνωνος, πετροσελίνου, ἀκόρου, γεντιανῆς, δαύκου ἀνὰ γρ. δ· τῷ ἀπηφρισμένῳ μέλιτι ἑνώσας τὰ ξηρία καὶ τῷ οἴνῳ ἔα τὸ ἀγγεῖον ἡμέρας ι πέψεως χάριν.
- ↑ Oribasii Collectiones Medicae 5.33.9 "Κονδίτον. Μέλιτος 𐆃 ι, οἴνου πρωτίου 𐆃 λ, πεπέρεως 𐆄 α· τρίψας τὸ πέπερι μῖξον τῷ οἴνῳ καὶ ἀπαφρίσας τὸ μέλι ἕνωσον τῷ οἴνῳ καὶ ἀναδήσας ἔα.
- ↑ Hierophili Πῶς ὀφείλει διαιτᾶσθαι ἄνθρωπος ἐφ’ ἑκάστῳ μηνί p. 459: "ἐκ δὲ γλυκοποσίας, κονδίτον ἔχον πέπερι, κινάμωμον, στάχος, καρεόφυλλον. λουτροῖς δὲ δι’ ὅλου τοῦ μηνὸς. καὶ τὰ μὲν τρία χρίεσθαι ἐν ἡμέρᾳ γʹ ἄνευ τῆς σμύρνης καὶ τῆς ἀλόης, τὰ δὲ ἄλλα γʹ λούεσθαι ἐν ἡμέρᾳ εʹ. οἴνους δὲ λεπτοὺς καὶ εὐώδεις καὶ ἐλαιοχρόους καὶ συνουσίας μετρίως."
- ↑ Herbarius 15: "Si quis ad mulierem senar potuerit, herbae priapisci radicem (sigau et testiculum dextrum qui maior est) teres eum et piperis grana xlvii, mellis uncias iv, in uino optimo medicamen soluis et pondus scripula ix per triduo sumes."
Referències
[editar | editar còdic]
Referències
[editar | editar còdic]
- Este artícul conté una traducció derivada de «Conditum» de Wikipedia en castellà publicada baix la Llicència de documentació lliure de GNU i la Llicència Creative Commons Reconeiximent-CompartirIgual 4.0 Internacional.
Erro en la cita: Existixen etiquetes <ref> per a un grup nomenat "nota", pero no es trobà una etiqueta <references group="nota"/>