Anex:Grups de simetria esfèrica
Els grups de simetria esfèrica finita també es denominen grups de punts en tres dimensions. Hi ha cinc classes de simetria que tenen dominis fonamentals triangulars: diédrico, cíclico, tetraèdric, octaèdric i icosaédrico.
Este artícul enumera els grups utilisant la notació de Schoenflies, la notació de Coxeter,[1] i la notació orbifold,[2] i també figura la seua orde. John Conway va utilisar una variació de la notació Schoenflies, basada en l'estructura algebraica dels grups dels cuaterniones, etiquetada en una o dos lletres mayúscules i subíndexs d'número entero. L'orde del grup es definix com el subíndex, a menos que l'orde es duplique per als símbols en un prefix més o menys, "±", lo que implica una simetria central.[3]
També es proporciona la notació de Hermann-Mauguin (notació internacional). Els grups cristalográficos, 32 en total, són un subconjunt en elements d'orde 2, 3, 4 i 6.[4]
Simetria involutiva
[editar | editar còdic]Hi ha quatre grups de simetria involutivas: sense simetria (C1), simetria especular (Cs), simetria rotacional doble (C2) i simetria central (Ci).
| Internac. | Geo |
Orbifold | Schöenflies | Conway | Coxeter | Orde | Abstracte | Domini fonamental |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Plantilla:Overline | 11 | C1 | C1 | ][ [ ]+ |
1 | Z1 | |
| 2 | Plantilla:Overline | 22 | D1 = C2 |
D2 = C2 |
[2]+ | 2 | Z2 | |
| Plantilla:Overline | Plantilla:Overline | × | Ci = S2 |
CC2 | [2+,2+] | 2 | Z2 | |
| Plantilla:Overline = m |
1 | * | Cs = C1v = C1h |
±C1 = CD2 |
[ ] | 2 | Z2 |
Simetria cíclica
[editar | editar còdic]Hi ha quatre famílies de simetria cíclica infinites, en n = 2 o superior. (n pot ser 1 com un cas especial, com sense simetria)
| Internac. | Geo |
Orbifold | Schöenflies | Conway | Coxeter | Orde | Abstracte | Domini fonamental |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Plantilla:Overline | Plantilla:Overline | 2× | S4 | CC4 | [2+,4+] | 4 | Z4 | |
| 2/m | Plantilla:Overline2 | 2* | C2h = D1d |
±C2 = ±D2 |
[2,2+] [2+,2] |
4 | Z4 |
| Internac. | Geo |
Orbifold | Schöenflies | Conway | Coxeter | Orde | Abstracte | Domini fonamental |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2 3 4 5 6 n |
Plantilla:Overline Plantilla:Overline Plantilla:Overline Plantilla:Overline Plantilla:Overline Plantilla:Overline |
22 33 44 55 66 nn |
C2 C3 C4 C5 C6 Cn |
C2 C3 C4 C5 C6 Cn |
[2]+ [3]+ [4]+ [5]+ [6]+ [n]+ |
2 3 4 5 6 n |
Z2 Z3 Z4 Z5 Z6 Zn |
|
| 2mm 3m 4mm 5m 6mm nm (n és impar) nmm (n és parell) |
2 3 4 5 6 n |
*22 *33 *44 *55 *66 *nn |
C2v C3v C4v C5v C6v Cnv |
CD4 CD6 CD8 CD10 CD12 CD2n |
[2] [3] [4] [5] [6] [n] |
4 6 8 10 12 2n |
D4 D6 D8 D10 D12 D2n |
|
| Plantilla:Overline Plantilla:Overline Plantilla:Overline Plantilla:Overline - |
Plantilla:Overline Plantilla:Overline Plantilla:Overline Plantilla:Overline Plantilla:Overline |
3× 4× 5× 6× n× |
S6 S8 S10 S12 S2n |
±C3 CC8 ±C5 CC12 CC2n / ±Cn |
[2+,6+] [2+,8+] [2+,10+] [2+,12+] [2+,2n+] |
6 8 10 12 2n |
Z6 Z8 Z10 Z12 Z2n |
|
| 3/m=Plantilla:Overline 4/m 5/m=Plantilla:Overline 6/m n/m |
Plantilla:Overline2 Plantilla:Overline2 Plantilla:Overline2 Plantilla:Overline2 Plantilla:Overline2 |
3* 4* 5* 6* n* |
C3h C4h C5h C6h Cnh |
CC6 ±C4 CC10 ±C6 ±Cn / CC2n |
[2,3+] [2,4+] [2,5+] [2,6+] [2,n+] |
6 8 10 12 2n |
Z6 Z2×Z4 Z10 Z2×Z6 Z2×Zn ≅Z2n (n impar) |
Simetria diédrica
[editar | editar còdic]Hi ha tres famílies de simetria diédrica infinites, en n = 2 o superior (n pot ser 1 com a cas especial).
| Internac. | Geo |
Orbifold | Schöenflies | Conway | Coxeter | Orde | Abstracte | Domini fonamental |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 222 | Plantilla:Overline.Plantilla:Overline | 222 | D2 | D4 | [2,2]+ | 4 | D4 | |
| Plantilla:Overline2m | 4Plantilla:Overline | 2*2 | D2d | DD8 | [2+,4] | 8 | D4 | Archiu:Sphere symmetry group d2d.png |
| mmm | 22 | *222 | D2h | ±D4 | [2,2] | 8 | Z2×D4 | Archiu:Sphere symmetry group d2h.png |
| Internac. | Geo |
Orbifold | Schöenflies | Conway | Coxeter | Orde | Abstracte | Domini fonamental |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 32 422 52 622 |
Plantilla:Overline.Plantilla:Overline Plantilla:Overline.Plantilla:Overline Plantilla:Overline.Plantilla:Overline Plantilla:Overline.Plantilla:Overline Plantilla:Overline.Plantilla:Overline |
223 224 225 226 22n |
D3 D4 D5 D6 Dn |
D6 D8 D10 D12 D2n |
[2,3]+ [2,4]+ [2,5]+ [2,6]+ [2,n]+ |
6 8 10 12 2n |
D6 D8 D10 D12 D2n |
Archiu:Sphere symmetry group d3.png |
| Plantilla:Overlinem Plantilla:Overline2m Plantilla:Overlinem Plantilla:Overline.2m |
6Plantilla:Overline 8Plantilla:Overline 10.Plantilla:Overline 12.Plantilla:Overline nPlantilla:Overline |
2*3 2*4 2*5 2*6 2n |
D3d D4d D5d D6d Dnd |
±D6 DD16 ±D10 DD24 DD4n / ±D2n |
[2+,6] [2+,8] [2+,10] [2+,12] [2+,2n] |
12 16 20 24 4n |
D12 D16 D20 D24 D4n |
Archiu:Sphere symmetry group d3d.png |
| Plantilla:Overlinem2 4/mmm Plantilla:Overlinem2 6/mmm |
32 42 52 62 n2 |
*223 *224 *225 *226 *22n |
D3h D4h D5h D6h Dnh |
DD12 ±D8 DD20 ±D12 ±D2n / DD4n |
[2,3] [2,4] [2,5] [2,6] [2,n] |
12 16 20 24 4n |
D12 Z2×D8 D20 Z2×D12 Z2×D2n ≅D4n (n impar) |
Archiu:Sphere symmetry group d3h.svg |
Simetria polièdrica
[editar | editar còdic]Hi ha tres tipos de simetria polièdrica: la simetria tetraèdrica, la simetria octaèdrica i la simetria icosaédrica, cridats aixina pels poliedres regulars de cares triangulars en estes simetria.
| Internac. | Geo |
Orbifold | Schöenflies | Conway | Coxeter | Orde | Abstracte | Domini fonamental |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 23 | Plantilla:Overline.Plantilla:Overline | 332 | T | T | [3,3]+ = [4,3+]+ |
12 | A4 | Archiu:Sphere symmetry group t.svg |
| mPlantilla:Overline | 4Plantilla:Overline | 3*2 | Th | ±T | [4,3+] | 24 | 2×A4 | Archiu:Sphere symmetry group th.svg |
| Plantilla:Overline3m | 33 | *332 | Td | TO | [3,3] = [1+,4,3] |
24 | S4 | Archiu:Sphere symmetry group td.svg |
| Internac. | Geo |
Orbifold | Schöenflies | Conway | Coxeter | Orde | Abstracte | Domini fonamental |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 432 | Plantilla:Overline.Plantilla:Overline | 432 | O | O | [4,3]+ = [[ 3,3]]+ |
24 | S4 | Archiu:Sphere symmetry group o1.svg |
| mPlantilla:Overlinem | 43 | *432 | Oh | ±O | [4,3] = [[ 3,3]] |
48 | 2×S4 | Archiu:Sphere symmetry group oh.svg |
| Internac. | Geo |
Orbifold | Schöenflies | Conway | Coxeter | Orde | Abstracte | Domini fonamental |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 532 | Plantilla:Overline.Plantilla:Overline | 532 | I | I | [5,3]+ | 60 | A5 | Archiu:Sphere symmetry group i.svg |
| Plantilla:Overline2/m | 53 | *532 | Ih | ±I | [5,3] | 120 | 2×A5 | Archiu:Sphere symmetry group ih.svg |
Vore també
[editar | editar còdic]- Grup de punts cristalográficos
- Grup triangular
- Anex:Grups de simetria plana
- Grups de punts en dos dimensions
Referències
[editar | editar còdic]Llectures relacionades
[editar | editar còdic]- Peter R. Cromwell, Polyhedra (1997), Appendix I
- Sands, Donald E. (1993). «Crystal Systems and Geometry», Introduction to Crystallography, Mineola, New York: Dover Publications, Inc., p. 165. ISBN 0-486-67839-3.
- On Quaternions and Octonions, 2003, John Horton Conway and Derek A. Smith Plantilla:Isbn
- The Symmetries of Things 2008, John H. Conway, Heidi Burgiel, Chaim Goodman-Strauss, Plantilla:Isbn
- Kaleidoscopes: Selected Writings of H.S.M. Coxeter, edited by F. Arthur Sherk, Peter McMullen, Anthony C. Thompson, Àsia Ivic Weiss, Wiley-Interscience Publication, 1995, Plantilla:Isbn [1]
- (Paper 22) H.S.M. Coxeter, Regular and Semi Regular Polytopes I, [Math. Zeit. 46 (1940) 380–407, MR 2,10]
- (Paper 23) H.S.M. Coxeter, Regular and Semi-Regular Polytopes II, [Math. Zeit. 188 (1985) 559–591]
- (Paper 24) H.S.M. Coxeter, Regular and Semi-Regular Polytopes III, [Math. Zeit. 200 (1988) 3–45]
- N.W. Johnson: Geometries and Transformations, (2018) ISBN 978-1-107-10340-5 Chapter 11: Finite symmetry groups, Table 11.4 Finite Groups of Isometries in 3-space
Enllaços externs
[editar | editar còdic]- Grups de simetria esfèrica finita
- Schoenflies symbol en MathWorld.
- Crystallographic point groups en MathWorld.
- Poliedres canònics més simples de cada tipo de simetria, per David I. McCooey
Referències
[editar | editar còdic]
- Este artícul conté una traducció derivada de «Anexo:Grupos de simetría esférica» de Wikipedia en castellà publicada baix la Llicència de documentació lliure de GNU i la Llicència Creative Commons Reconeiximent-CompartirIgual 4.0 Internacional.