Diferència entre les revisions de "Gramàtica del valencià"

Llínea 385: Llínea 385:


=== El verp ===
=== El verp ===
El [[verp]] en valencià constituix el núcleu de l'oració. Se dividixen en tres conjugacions, la primera conjugació acabada en -ar, la segon acabada en -er i la tercera acabada en -ir.<ref>{{cite web|title=Gramàtica de la Llengua Valenciana: El verp. |url=https://www.llenguavalenciana.com/_media/documents/gramatica/18_el_verp.pdf|website=Real Acadèmia de Cultura Valenciana |access-date=28 enero 2022}}</ref>
==== Primera conjugació ====
{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!bgcolor="#E0E0FF"|Formes no personals||colspan="6"|(masc. sing., fem. sing., masc. pl., fem pl.).
|-
|Infinitiu ||colspan="6"| ''donar''
|-
|Gerundi ||colspan="6"| ''donant''
|-
|Participi ||colspan="6"|''donat, donada, donats, donades''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Indicatiu ||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|Present ||''done''||''dones''||''dona''||''donem''||''doneu''||''donen''
|-
|Pretèrit imperfecte
||''donava''||''donaves''||''donava''||''donàvem''||''donàveu''||''donaven''
|-
|Pretèrit perfecte
||''doní''||''donares''||''donà''||''donàrem''||''donàreu''||''donaren''
|-
|Pretèrit perfecte perifràstic
||''vaig donar''||''vares donar''||''va donar''||''vàrem donar''||''vàreu donar''||''varen donar''
|-
|Futur imperfecte
||''donaré''||''donaràs''||''donarà''||''donarem''||''donareu''||''donaran''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Condicional ||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|&nbsp;||''donaria''||''donaries''||''donaria''||''donaríem''||''donaríeu''||''donarien''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Subjuntiu||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|Present||''done''||''dones''||''done''||''donem''||''doneu''||''donen''
|-
|Pretèrit imperfecte||''donara''||''donares''||''donara''||''donàrem''||''donàreu''||''donaren''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Imperatiu||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|Afirmatiu||&nbsp;||''dona''||''done''||''donem''||''doneu''||''donen''
|-
|Negatiu||&nbsp;||''no dones''||''no done''||''no donem''||''no doneu''||''no donen''
|}
==== Segon conjugació ====
{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!bgcolor="#E0E0FF"|Formes no personals||colspan="6"|(masc. sing., fem. sing., masc. pl., fem pl.).
|-
|Infinitiu ||colspan="6"| ''témer''
|-
|Gerundi ||colspan="6"| ''tement''
|-
|Participi ||colspan="6"|''temut, temuda, temuts, temudes''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Indicatiu||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|Present ||''tem''||''tems''||''tem''||''temem''||''temeu''||''temen''
|-
|Pretèrit imperfecte
||''temia''||''temies''||''temia''||''temíem''||''temíeu''||''temien''
|-
|Pretèrit perfecte
||''temí''||''temires''||''temé''||''temírem''||''temíreu''||''temiren''
|-
|Pretèrit perifràstic
||''vaig témer''||''vares témer''||''va témer''||''vàrem témer''||''vàreu témer''||''varen témer''
|-
|Futur imperfecte
||''temeré''||''temeràs''||''temerà''||''temerem''||''temereu''||''temeran''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Condicional ||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|&nbsp;||''temeria''||''temeries''||''temeria''||''temeríem''||''temeríeu''||''temerien''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Subjuntiu||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|Present||''tema''||''temes''||''tema''||''temam''||''temau''||''temen''
|-
|Pasat imperfecte ||''temera''||''temeres''||''temera''||''temérem''||''teméreu''||''temeren''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Imperatiu||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|Afirmatiu||&nbsp;||''tem''||''tema''||''temam''||''temau''||''temen''
|-
|Negatiu||&nbsp;||''no temes''||''no tema''||''no temam''||''no temau''||''no temen''
|}
==== Tercera conjugació ====
{| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
!bgcolor="#E0E0FF"|Formes no personals||colspan="6"|(masc. sing., fem. sing., masc. pl., fem pl.).
|-
|Infinitiu ||colspan="6"| ''sentir''
|-
|Gerundi ||colspan="6"| ''sentint''
|-
|Participi ||colspan="6"|''sentit, sentida, sentits, sentides''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Indicatiu ||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|Present ||''senc/sent''||''sents''||''sent''||''sentim''||''sentiu''||''senten''
|-
|Pretèrit imperfecte
||''sentia''||''senties''||''sentia''||''sentíem''||''sentíeu''||''sentien''
|-
|Pretèrit perfecte simple
||''sentí''||''sentires''||''sentí''||''sentírem''||''sentíreu''||''sentiren''
|-
|Pretèrit perfecte perifràstic
||''vaig sentir''||''vares sentir''||''va sentir''||''vàrem sentir''||''vàreu sentir''||''varen sentir''
|-
|Futur imperfecte
||''sentiré''||''sentiràs''||''sentirà''||''sentirem''||''sentireu''||''sentiran''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Condicional ||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|&nbsp;||''sentiria''||''sentiries''||''sentiria''||''sentiríem''||''sentiríeu''||''sentirien''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Subjuntivo||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|Present||''senta''||''sentes''||''senta''||''sentam/sentim''||''sentau/sentiu''||''senten''
|-
|Pretèrit imperfecte ||''sentira''||''sentires''||''sentira''||''sentírem''||''sentíreu''||''sentiren''
|-
!bgcolor="#E0E0FF"|Imperatiu||''yo''||''tu''||''ell''||''nosatros''||''vosatros''||''ells''
|-
|Afirmatiu||&nbsp;||''sent''||''senta''||''sentam/sentim''||''sentau/sentiu''||''senten''
|-
|Negatiu||&nbsp;||''no sentes''||''no senta''||''no sentam/sentiu''||''no sentau/sentiu''||''no senten''
|}


== Sintaxis ==
== Sintaxis ==